Zmiany w PIT i CIT od 2027 r. – skala, ryczałt, estoński CIT

Zmiany w PIT i CIT od 2027 r. dotyczą przede wszystkim przedsiębiorców rozliczających się na skali podatkowej lub ryczałtem oraz spółek, które rozważają estoński CIT albo korzystają z ulg. W tym artykule, napisanym dla właścicieli firm, a nie dla księgowych, wyjaśniamy prostym językiem, co zmienia się w skali PIT, ryczałcie, CIT, estońskim CIT i ulgach oraz co należy zrobić do końca roku. Stan prawny opisujemy na 12 listopada 2026 r. – część zmian jest już uchwalona przez parlament, ale wciąż czeka na decyzję Prezydenta, a część pozostaje na etapie prac, więc tam, gdzie to ważne, wyraźnie to zaznaczamy.

1. Mapa zmian w PIT i CIT na 2027 r. – co jest już pewne, a co wciąż w toku

Zmiany w podatkach rocznych muszą zostać ogłoszone w Dzienniku Ustaw najpóźniej 30 listopada 2026 r., aby mogły obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Dlatego ostatnie tygodnie listopada są kluczowe. Rząd przygotował pakiet kilku ustaw, które mają różny los:

Zasada, którą warto zapamiętać: nowa skala PIT, wyższy CIT dla największych firm i niższy limit ryczałtu zostały w ustawie połączone warunkiem – nowa skala wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r. tylko wtedy, gdy wejdą także przepisy o CIT i ryczałcie. Jeśli Prezydent zawetuje ustawę lub nie zostanie ona ogłoszona do 30 listopada, w 2027 r. obowiązują dotychczasowe zasady: próg 120 000 zł, ryczałt do 2 mln euro i CIT 19%.

2. Nowa skala podatkowa

Dziś obowiązują dwie stawki: 12% do 120 000 zł i 32% od nadwyżki. Od 2027 r. mają być trzy:

Kwota wolna pozostaje 30 000 zł, a kwota zmniejszająca podatek – 3 600 zł rocznie. Progi nie będą corocznie waloryzowane inflacją – takiej poprawki Sejm nie przyjął w ostatecznej wersji ustawy. Przy rozliczeniu wspólnym małżonków stawka 12% obejmie łączną podstawę do 260 000 zł, a stawka 32% – nadwyżkę ponad 300 000 zł.

Przykład liczbowy. Podatek roczny na skali (przy kwocie zmniejszającej 3 600 zł), bez składek i ulg:

Wniosek: do 120 000 zł dochodu nic się nie zmienia, w przedziale 120–150 tys. zł oszczędność rośnie stopniowo, a powyżej 150 000 zł wynosi stałe 3 600 zł rocznie (300 zł miesięcznie). Zmiana dotyczy osób na skali podatkowej – nie dotyczy podatku liniowego 19% ani ryczałtu.

Równolegle danina solidarnościowa rośnie z 4% do 5% od nadwyżki dochodu ponad 1 000 000 zł rocznie. Po raz pierwszy zapłacimy ją za 2027 r., do 2 maja 2028 r.

3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – koniec ryczałtu dla wielu przedsiębiorców?

Najgłośniejsza zmiana dla firm to obniżenie limitu przychodów uprawniającego do ryczałtu z 2 000 000 euro do 250 000 euro. O prawie do ryczałtu w 2027 r. decydują przychody z 2026 r. Limit przelicza się według kursu NBP z pierwszego dnia roboczego października poprzedzającego rok podatkowy – według kursu z 1 października 2026 r. (4,3770 zł) nowy limit to 1 094 250 zł, wobec około 8,75 mln zł dotychczas.

Przykład liczbowy. Przedsiębiorca świadczy usługi opodatkowane stawką 8,5%. W 2026 r. osiągnął przychód 1 200 000 zł, a koszty to 20% przychodu (240 000 zł). Załóżmy podobne wyniki w 2027 r. (bez składek ZUS i zdrowotnej, które różnią się w zależności od formy):

• Ryczałt 8,5% (przed zmianą): 1 200 000 zł × 8,5% = 102 000 zł.
• Podatek liniowy 19% od dochodu 960 000 zł: 182 400 zł (o 80 400 zł więcej).
• Skala podatkowa od dochodu 960 000 zł (12% / 24% / 32%): 276 000 zł (o 174 000 zł więcej).

Różnice potrafią być duże, więc decyzję o formie opodatkowania w 2027 r. warto policzyć jeszcze w grudniu. W pierwszej wersji ustawy (druk 3147) pojawiała się także stawka 17% dla nadwyżki przychodów ponad 300 tys. euro jako rozwiązanie przejściowe – czy zachowano ją w wersji, która trafiła do Prezydenta, należy sprawdzić w tekście ustawy po jej ogłoszeniu, bo źródła nie są w tej kwestii zgodne.

Osobny pakiet (druk 3137) dotyczy ryczałtu przy najmie i usługach dla podmiotów powiązanych. Według projektu: przychody z najmu do 100 000 zł nadal 8,5%, nadwyżka z najmu od podmiotów powiązanych 15% (dziś 12,5%), a przychody z najmu lub dzierżawy praw własności intelektualnej od podmiotu powiązanego – 17%. W projekcie pojawiła się też stawka 15% od nadwyżki ponad 100 000 zł dla usług objętych dziś 8,5%, jeśli podatnik nie zatrudnia co najmniej jednego pracownika na pełen etat. Te szczegóły potwierdź w ostatecznym tekście ustawy – to elementy, które mogły się zmienić w toku prac.

4. Ulgi i odliczenia w PIT i CIT – co znika, co się zmienia, co zostaje

Praktyczna wskazówka: jeśli planujesz wydatki, które mogłyby trafić do ulgi na ekspansję (np. udział w targach, reklama produktów, koszty promocji), poniesienie ich jeszcze w 2026 r. ma sens – dopiero po ogłoszeniu ustawy sprawdź, jak uregulowano wydatki z 2026 r. rozliczane po zmianie przepisów.

5. Nowe zasady przekazywania informacji podatkowych przez płatników

Płatnik to każdy, kto wypłaca wynagrodzenia, zlecenia czy inne świadczenia i pobiera od nich zaliczki na podatek – najczęściej pracodawca lub zleceniodawca. Dla płatników zmiany z uchwalonego pakietu są dwojakie.

Co wynika z uchwalonej ustawy (druk 3293)

• Zaliczki od 2027 r.: 12% do 130 000 zł dochodu narastająco, 24% od 130 000 do 150 000 zł i 32% powyżej.
• Oświadczenia pracowników: dotychczasowe oświadczenia składane na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy o PIT zachowują ważność. Nowe trzeba złożyć tylko wtedy, gdy dochód podatnika przekroczy 150 000 zł, a dochód małżonka lub dziecka nie przekroczy tej kwoty.
• CIT – zaliczki uproszczone: przy zmianie stawki z 19% na 22% zaliczki uproszczone rosną o 15,8%, a przy zmianie z 22% na 19% maleją o 13,6%.

Przykład liczbowy. Pracownik ma dochód (po kosztach i składkach) 12 500 zł miesięcznie. Do października narastający dochód wynosi 125 000 zł, więc zaliczki liczymy według stawki 12%. W listopadzie dochód narastająco to 137 500 zł – część tej kwoty (7 500 zł) przekracza 130 000 zł i podlega stawce 24%. W grudniu narastający dochód osiąga 150 000 zł, czyli nadal mieści się w stawce 24%. Pracodawca musi więc zaktualizować kalkulację zaliczek w programie kadrowo-płacowym.

Co jest dopiero planowane: PIT-11 na wniosek

Rząd planuje zniesienie obowiązku przekazywania z urzędu informacji PIT-11, PIT-8C, IFT-1R i IFT-2R. Zamiast tego podatnik mógłby je otrzymać na wniosek, który nie wymaga uzasadnienia. Dziś PIT-11 i PIT-8C przekazuje się do końca stycznia, a IFT-1R do końca lutego. Zamiar jest taki, aby podatnicy korzystali z dokumentów dostępnych w usłudze Twój e-PIT. Według naszych ustaleń nie ma potwierdzenia, że przepisy te zostały uchwalone, więc do czasu publikacji ustawy płatnik powinien zakładać dotychczasowe terminy.

6. Stawki CIT w 2027 r. – kto zapłaci więcej

Stawka 22% dotyczy też spółek powstałych z podziału, wniesienia aportu lub połączenia, jeśli warunki spełniała spółka dzielona, wnosząca lub jedna z łączących się. Dotyczy dochodów w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2026 r. Przychody w euro przelicza się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego roku podatkowego, z zaokrągleniem do 1 000 zł. Dokładny zakres grup objętych podwyżką (w tym podatkowych grup kapitałowych) warto sprawdzić w ostatecznym tekście ustawy – źródła opisują go różnie.

Przykład liczbowy. Spółka z przychodami w 2026 r. równymi 60 mln euro osiągnęła w 2027 r. dochód 40 mln zł. Przy stawce 19% zapłaciłaby 7 600 000 zł, a przy 22% – 8 800 000 zł, czyli o 1 200 000 zł więcej. Spółka z przychodami 45 mln euro nadal płaciłaby 19%. Krytycy zwracają uwagę, że próg dotyczy przychodów, a nie dochodu, i nie ma mechanizmu łagodzącego – niewielkie przekroczenie 50 mln euro podnosi stawkę od całego dochodu.

7. Estoński CIT od 2027 r. – mniej elastyczności, więcej formalności

Podstawowe założenie estońskiego CIT się nie zmienia: spółka płaci podatek dopiero przy wypłacie zysku, a nie od zysku księgowego. Planowane zmiany (pakiet druk 3137, projekt UD116) zaostrzają jednak zasady:

• Koniec wejścia w trakcie roku: estoński CIT będzie można wybrać tylko od początku roku podatkowego.
• Abolicja dla formalnych potknięć: spółki, które wybrały estoński CIT w trakcie roku, ale spóźniły się ze sprawozdaniem finansowym, mogą je przesłać do 31 stycznia 2027 r. i zachować prawo do estońskiego CIT (jeśli przepis wejdzie w życie).
• Rozszerzony katalog ukrytych zysków: m.in. opłaty za najem, dzierżawę, licencje i usługi niematerialne (doradcze, prawne, księgowe, reklamowe, zarządzania) na rzecz wspólników i podmiotów powiązanych oraz powtarzalne świadczenia niepieniężne.
• Nowa definicja wydatków niezwiązanych z działalnością: wydatki poniesione w innym celu niż uzyskanie, zachowanie lub zabezpieczenie przychodów oraz sankcyjne opłaty publicznoprawne.
• Wypłaty z zysków sprzed wejścia w estoński CIT: mają być traktowane jako pochodzące z zysku okresu estońskiego, chyba że uchwała jednoznacznie wskaże zysk wypracowany wcześniej.

Wskazówka: jeśli rozważasz estoński CIT od 1 stycznia 2027 r., spółka składa zawiadomienie ZAW-RD w styczniu 2027 r., a zmiany w ukrytych zyskach warto uwzględnić w umowach ze wspólnikami jeszcze w grudniu 2026 r.

8. Pozostałe zmiany w PIT i CIT dotyczące przedsiębiorców

• IP Box: dochody z IP Box mają być wliczane do podstawy daniny solidarnościowej (straty z lat poprzednich można przy niej odliczać). W projekcie z marca 2026 r. pojawiły się też dodatkowe warunki zatrudnienia przy stawce 5% – ich ostateczny kształt sprawdź w opublikowanej ustawie.
• Limity amortyzacji samochodów: dla samochodów osobowych obowiązują (od 2026 r.) limity 150 000 zł (emisja poniżej 50 g CO₂/km) i 100 000 zł (pozostałe). Projekt dotyczy wyłącznie dowodów emisji – podatnik mógłby je wykazać nie tylko danymi z CEPiK, ale też np. dokumentami homologacyjnymi.
• Fundacje rodzinne (druk 3148): planowany wzrost stawki podatku od wypłat z 15% do 19% i dwuletni wymóg posiadania aktywów. Prezydent zawetował podobne rozwiązania pod koniec 2025 r., więc los tej ustawy jest szczególnie niepewny.
• Składka zdrowotna: omawiany pakiet nie przewiduje zmian.

9. Przełom roku 2026/2027 – lista kontrolna i najczęstsze błędy

Lista kontrolna do końca roku

1. Do 30 listopada 2026 r. – sprawdź, czy ustawy zostały podpisane i ogłoszone w Dzienniku Ustaw; od tego zależy, które zasady stosować.
2. Policz przychody za 2026 r. i porównaj z limitem 1 094 250 zł, jeśli rozliczasz się ryczałtem.
3. Zaplanuj formę opodatkowania na 2027 r. – jeśli tracisz ryczałt, porównaj skalę, podatek liniowy i ewentualnie spółkę.
4. Zmiana formy w CEIDG – termin zgłoszenia zmiany formy opodatkowania, gdy pierwszy przychód w 2027 r. pojawi się w styczniu, mija 22 lutego 2027 r. (20 lutego to sobota). Sprawdź go na bieżąco, bo zależy od daty pierwszego przychodu.
5. Adres do e-Doręczeń – bez aktywnego adresu nie zmienisz wpisu w CEIDG, także formy opodatkowania. Jeśli go jeszcze nie masz, załóż go wcześniej niż w styczniu.
6. Wydatki objęte likwidowanymi ulgami – rozważ poniesienie ich do 31 grudnia 2026 r.
7. Spółki: sprawdź umowy ze wspólnikami (najem, licencje, usługi) pod kątem ukrytych zysków, zawiadomienie ZAW-RD w styczniu 2027 r. i termin przesłania sprawozdania w ramach abolicji (31 stycznia 2027 r.).
8. Płatnicy: zaktualizuj program kadrowo-płacowy o progi 130 000 i 150 000 zł oraz zasady oświadczeń.

Najczęstsze błędy

• Traktowanie projektu jak obowiązującego prawa – dopóki ustawa nie zostanie podpisana i ogłoszona, obowiązują stare przepisy; decyzje podejmuj elastycznie.
• Liczenie limitu ryczałtu od przychodów 2027, a nie 2026 – decydują przychody z poprzedniego roku.
• Porównanie tylko stawek, bez składek – po przejściu z ryczałtu na skalę lub liniowy zmienia się też składka zdrowotna, więc porównanie samego podatku nie wystarczy.
• Przeoczenie terminu zmiany formy w CEIDG – brak zgłoszenia w terminie może oznaczać niechciane opodatkowanie.
• Przeniesienie wydatków na rok 2027 bez sprawdzenia ulg – ulgi internetowa i na ekspansję mają zniknąć.
• Zakładanie, że wyższy CIT dotyczy wszystkich spółek – dotyczy firm z przychodami powyżej 50 mln euro oraz niektórych grup.

10. Zobacz też w PROFITTAX

Powiązane artykuły (adresy podajemy w formacie serwisu – przed publikacją zweryfikuj poprawność slugów):

• e-Doręczenia dla firm – aplikacja PURDE.pl i termin 1 października 2026 r. – bez adresu nie zmienisz wpisu w CEIDG, w tym formy opodatkowania.
• Podróże służbowe 2026–2027: nowe stawki diet i limitów – koszty firmy a podatek dochodowy.
• Wynajem auta firmowego właścicielowi – limity amortyzacji samochodów i rozliczenia z podmiotami powiązanymi.
• Zasady rozliczania VAT w transakcjach B2B – wpływ na przychody i koszty.
• Skontaktuj się z biurem PROFITTAX – policzymy, jaka forma opodatkowania będzie dla Ciebie najlepsza w 2027 r.

Podsumowanie

Zmiany w PIT i CIT od 2027 r. mają trzy główne filary: nową skalę podatkową z progiem 130 000 zł i stawką 24%, wyższy CIT 22% dla największych firm oraz niższy limit ryczałtu (250 tys. euro), który może pozbawić ryczałtu wiele firm. Do tego dochodzą zaostrzenia w estońskim CIT i likwidacja części ulg. Nic z tego nie jest jeszcze ostatecznie prawem, dopóki Prezydent nie podpisze ustaw, a Dziennik Ustaw ich nie opublikuje – najpóźniej 30 listopada 2026 r. Dlatego już teraz przygotuj warianty rozliczenia na 2027 r. i wróć do swojej decyzji po ogłoszeniu ustaw.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592); ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554); ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. w aktualnym brzmieniu); projekty ustaw zmieniających: druki sejmowe nr 3137, 3147, 3148, 3149 i 3293 (stan na 12 listopada 2026 r.).

PROFITTAX Biuro Rachunkowe, Gorlice – doradztwo w zakresie podatków dochodowych (PIT, CIT, ryczałt), wyboru formy opodatkowania i optymalizacji na przełomie roku.