Rok 2026 jest przełomowy dla podatku VAT w Polsce. Zmiany obejmują niemal każdy aspekt rozliczeń — od limitu zwolnienia podmiotowego, przez rewolucję w fakturowaniu za sprawą obowiązkowego KSeF, po istotne modyfikacje struktury pliku JPK_VAT. Część z nich to szansa dla najmniejszych firm, inne — poważne wyzwanie organizacyjne i technologiczne. Poniżej szczegółowy przegląd wszystkich kluczowych zmian obowiązujących w 2026 roku.
1. Wyższy limit zwolnienia podmiotowego z VAT — 240 000 zł
Najszerzej komentowaną zmianą jest podwyżka limitu zwolnienia podmiotowego z VAT z 200 000 zł do 240 000 zł rocznej wartości sprzedaży, obowiązująca od 1 stycznia 2026 r. Zmiana ta wynika z nowelizacji ustawy o VAT z 24 czerwca 2025 r. (Dz. U. 2025 poz. 896) i jest długo oczekiwaną przez małych przedsiębiorców korektą, której poprzedni limit nie był aktualizowany od wielu lat.
Dzięki wyższemu limitowi więcej małych firm może pozostać poza VAT — bez obowiązku rejestracji, składania deklaracji JPK_VAT i naliczania podatku na fakturach. W praktyce oznacza to uproszczenie rozliczeń i niższe koszty obsługi księgowej dla najmniejszych podmiotów.
Ważne: przepisy przejściowe bez okresu karencji
Szczególnie istotne są przepisy przejściowe. Standardowo, podatnik który utracił prawo do zwolnienia podmiotowego (przekraczając limit), może ponownie z niego skorzystać dopiero po upływie roku. W tym przypadku ustawodawca zastosował wyjątek — Ministerstwo Finansów potwierdziło, że podatnicy, których sprzedaż w 2025 roku przekroczyła 200 000 zł, ale nie przekroczyła 240 000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia już od 1 stycznia 2026 r., bez oczekiwania na zakończenie rocznego okresu karencji.
Uwaga — ze zwolnienia podmiotowego nie mogą korzystać m.in. prawnicy, doradcy podatkowi, jubilerzy oraz podmioty wykonujące inne czynności wymienione w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT, dla których VAT jest obowiązkowy niezależnie od wysokości obrotów.
2. Obowiązkowy KSeF — rewolucja w fakturowaniu
Największą zmianą roku 2026 jest obowiązkowy Krajowy System e-Faktur (KSeF). Faktury ustrukturyzowane w formacie XML zastępują dotychczasowe faktury papierowe i elektroniczne (PDF) w obrocie B2B i B2G. Harmonogram wdrożenia jest etapowy:
- Od 1 lutego 2026 r. — obowiązek wystawiania faktur w KSeF dla dużych podatników, których wartość sprzedaży brutto za 2024 rok przekroczyła 200 mln zł.
- Od 1 kwietnia 2026 r. — obowiązek obejmuje wszystkich pozostałych podatników VAT — zarówno czynnych, jak i zwolnionych z VAT, jeśli dokumentują transakcje B2B.
- Od 1 stycznia 2027 r. — obowiązek dla najmniejszych przedsiębiorców (tzw. wykluczonych cyfrowo), u których wartość wystawianych faktur nie przekracza 10 000 zł miesięcznie.
Kluczowa zasada, o której wielu przedsiębiorców nie wie: obowiązek odbioru faktur z KSeF dotyczy wszystkich czynnych podatników VAT już od 1 lutego 2026 r. — nawet tych, którzy sami mogą jeszcze wystawiać faktury poza systemem. Jeśli Twój dostawca z grupy dużych firm wystawił fakturę w KSeF, musisz mieć narzędzia, by ją pobrać i zaksięgować.
Co się zmienia w praktyce?
Faktura ustrukturyzowana to plik XML zgodny ze schematem logicznym FA(3), wystawiany i przechowywany w centralnym rejestrze KSeF. Każda faktura otrzymuje unikalny numer KSeF nadany przez system. Nie wystawia się już not korygujących — przepisy o notach korygujących zostały uchylone z dniem 1 lutego 2026 r. Faktury korygujące nadal są możliwe.
System przewiduje tryb awaryjny (offline24) — gdy KSeF jest niedostępny, faktury można wystawiać tymczasowo poza systemem i dosłać je po przywróceniu działania. Wymaga to jednak przygotowania spójnej numeracji i procedur wewnętrznych.
W całym 2026 roku nie obowiązują kary pieniężne za naruszenie obowiązków KSeF — sankcje wchodzą w życie dopiero od 1 stycznia 2027 r. Nie oznacza to jednak, że można zignorować KSeF — faktura wystawiona poza systemem, gdy powinna trafić do KSeF, nie wywołuje skutków prawnych jako prawidłowa faktura VAT.
3. Nowe zasady JPK_VAT — obowiązek podawania numeru KSeF
Od 1 lutego 2026 r. w pliku JPK_V7 (zarówno w wersji miesięcznej JPK_V7M, jak i kwartalnej JPK_V7K) pojawił się obowiązek podawania numeru KSeF ewidencjonowanej faktury w nowym polu NrKSeF. Jeśli fakturze nie nadano numeru KSeF (np. w okresie przejściowym lub w ramach wyłączeń), należy użyć jednego z trzech oznaczeń:
- OFF — faktura wystawiona w trybie awaryjnym offline,
- BFK — faktura, dla której brak obowiązku KSeF (wyłączenia ustawowe),
- DFI — faktura wystawiona przez podmiot zagraniczny nieposiadający stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce.
Co ważne, obowiązek prawidłowego stosowania tych oznaczeń w JPK_VAT dotyczy wszystkich podatników — także tych, którzy sami zaczną wystawiać faktury w KSeF dopiero od 2027 r. Za błędy w stosowaniu znaczników KSeF w JPK_VAT grożą kary już od 1 lutego 2026 r.
4. Zapowiedź nowej ustawy o VAT
W lipcu 2025 roku Ministerstwo Finansów ogłosiło prace nad całkowicie nową ustawą o podatku od towarów i usług. Projekt ma zastąpić obowiązującą ustawę z 2004 roku, która przez ponad dwie dekady była wielokrotnie nowelizowana do stopnia znacznego skomplikowania. Nowa ustawa ma być napisana prostym językiem, z czytelną strukturą i oparta na bogatym orzecznictwie TSUE i NSA. Finał prac zaplanowano na październik 2026 roku. Oznacza to, że w 2026 roku nadal obowiązują przepisy dotychczasowej ustawy, a nowe regulacje wejdą w życie najwcześniej w 2027 roku.
5. Zapowiadane zmiany w stawkach VAT — napoje i inne produkty
W wykazie prac legislacyjnych rządu pojawiły się zapowiedzi nowelizacji ustawy o VAT dotyczące podwyżki stawki na niektóre napoje bezalkoholowe. Projekt zakłada odebranie preferencyjnej stawki 5% części napojów, które dotychczas korzystały z niej ze względu na zawartość soku (ale faktycznie są napojami słodzonymi). Zmiana ma na celu ograniczenie spożycia cukru, ale budzi kontrowersje w branży. Na dzień dzisiejszy projekt jest na etapie prac rządowych i nie wszedł jeszcze w życie.
6. Powrót do zwolnienia VAT — procedura i ważne zasady
Przedsiębiorcy, którzy w poprzednich latach przekroczyli limit 200 000 zł i stali się czynnymi podatnikami VAT, a ich sprzedaż ustabilizowała się poniżej 240 000 zł — mogą rozważyć powrót do zwolnienia podmiotowego. Wymaga to:
- złożenia zgłoszenia aktualizacyjnego VAT-R (ze wskazaniem rezygnacji ze statusu czynnego podatnika),
- spełnienia warunków ustawowych — brak wykonywania czynności obligatoryjnie opodatkowanych VAT,
- uwzględnienia przepisów przejściowych — podatnicy którzy przekroczyli 200 000 zł w 2025 r. ale nie przekroczyli 240 000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia od razu, bez rocznej karencji.
Decyzja o rezygnacji ze statusu czynnego podatnika VAT powinna być poprzedzona analizą — w niektórych przypadkach bycie vatowcem jest korzystne (możliwość odliczenia VAT od zakupów, lepsza pozycja negocjacyjna z kontrahentami B2B).
Podsumowanie najważniejszych zmian VAT w 2026 roku
- Od 1 stycznia 2026 r. — limit zwolnienia podmiotowego z VAT wzrasta z 200 000 zł do 240 000 zł.
- Od 1 lutego 2026 r. — obowiązkowy KSeF dla dużych firm (sprzedaż > 200 mln zł w 2024 r.) + obowiązek odbioru faktur z KSeF dla wszystkich + nowe oznaczenia w JPK_VAT.
- Od 1 kwietnia 2026 r. — obowiązkowy KSeF dla wszystkich pozostałych podatników VAT.
- W trakcie 2026 r. — prace nad nową ustawą o VAT (finał planowany na październik 2026 r.).
- Od 1 stycznia 2027 r. — KSeF dla najmniejszych podatników + wejście w życie sankcji za naruszenie obowiązków KSeF.
Zmiany w VAT w 2026 roku wymagają od przedsiębiorców zarówno działań technicznych (aktualizacja oprogramowania, integracja z KSeF), jak i organizacyjnych (procedury obiegu dokumentów, szkolenia pracowników). W razie wątpliwości dotyczących wpływu tych zmian na Twoją firmę — zapraszamy do kontaktu z Biurem Rachunkowym PROFITTAX w Gorlicach. Pomożemy przygotować się do nowych przepisów i zadbamy o prawidłowość Twoich rozliczeń VAT.